Een groot deel van de vaardigheden die organisaties vandaag nodig hebben, ziet er over een paar jaar alweer anders uit. Technologie, werkprocessen en functie-eisen veranderen snel. Toch leiden we studenten nog grotendeels op via vaste diplomaroutes, alsof de functie van morgen al vastligt. Dat wringt, en voor wie al moeite heeft om zijn of haar plek te vinden in het reguliere onderwijs, wringt het dubbel.
Duurzame inzetbaarheid vergroten begint niet bij het diploma dat iemand haalt. Het begint bij de vraag wie iemand is, wat hij of zij kan leren en welk werk daarbij past.
Waarom sluit een standaarddiploma niet langer aan op de arbeidsmarkt van 2026?
Een diploma bewijst dat iemand op een bepaald moment bepaalde leerstof heeft doorlopen. Wat het niet laat zien, is of iemand over drie jaar nog inzetbaar is in een rol die nu bestaat maar dan niet meer. De arbeidsmarkt vraagt steeds meer om probleemoplossend vermogen, aanpassingsvermogen en de bereidheid om te blijven bijleren, precies de vaardigheden die in een standaard examenprogramma nauwelijks worden getoetst.
Voor jongeren met scholingsbelemmeringen, zoals een autismespectrumstoornis (ASS), ADHD, een angststoornis of een burn-out, is dit contrast extra scherp. Ze lopen vast of vallen uit in het reguliere onderwijs, niet omdat ze geen potentieel hebben, maar omdat de opzet van dat onderwijs niet aansluit op hoe zij leren. Een gestandaardiseerde diplomaroute wordt voor hen een hindernis in plaats van een springplank.
De vraag die werkgevers, gemeenten en UWV-professionals zich steeds vaker stellen, is dan ook niet langer ‘heeft deze persoon het juiste diploma?’, maar ‘heeft deze persoon het leervermogen en de vaardigheden om bij ons te groeien?’ Dat is een wezenlijk andere insteek. En precies daar begint het gesprek over wat werkvermogen en loopbaanbestendigheid in de praktijk betekenen.
Kernpunt: een diploma is een momentopname. Duurzame inzetbaarheid vraagt om iemand die blijft leren en zich aanpast. Dat begint bij een scholingsroute die bij de persoon past, niet bij de standaard.
Wat maakt maatwerk effectiever dan een standaardroute voor jongeren met scholingsbelemmeringen?
Bij REA College wordt samen met de student bepaald welk beroep en welk niveau aansluiten bij wie hij of zij is. Dat leidt tot een beroepsopleiding, afgestemd op belastbaarheid en talent, met een betaalde baan als einddoel, niet een papiertje aan de muur.
| 💡 Belangrijk: maatwerk in scholing betekent niet dat iedereen zijn eigen gang gaat. Het betekent dat tempo, structuur en begeleiding worden afgestemd op de persoon, terwijl de jongere zelf leert sturen. Voor jongeren die eerder uitvielen, is dat het verschil tussen meedoen en opnieuw afhaken. |
Van diploma naar skills: wat betekent dit praktisch voor organisaties?
Voor HR-professionals, leidinggevenden en beleidsmakers betekent de verschuiving van diploma’s naar skills een andere manier van werven, begeleiden en beoordelen. Het gaat niet langer alleen om de kwalificaties op papier, maar om de aantoonbare competenties die zijn opgebouwd via werkervaring, leerwerktrajecten of begeleiding op de werkvloer.
Skills-based werving houdt in dat het functieprofiel en de selectieprocedure niet draaien om formele kwalificaties, maar om aantoonbaar vakmanschap en de bereidheid om te leren. Individuele ontwikkelpaden vervangen het één-formaat-past-allen-programma: de route sluit aan op de loopbaanfase, het tempo en wat iemand aankan. Begeleiding op de werkvloer zorgt er ten slotte voor dat jongeren met een ondersteuningsbehoefte niet alleen een opleiding doorlopen, maar ook in de werkpraktijk worden begeleid totdat ze zelfstandig functioneren.
Dat vraagt investering, maar levert ook iets op dat moeilijk te koop is op de reguliere arbeidsmarkt: medewerkers die zijn geselecteerd op geschiktheid, niet op papieren. Juist wie via maatwerk een beroepsopleiding heeft afgerond, brengt een aanpassingsvermogen mee.
Kernpunt: wie werft op skills in plaats van diploma’s, opent de arbeidsmarkt voor kandidaten die anders buiten beeld blijven, en vergroot daarmee ook de eigen instroommogelijkheden.
Welke kansen biedt maatwerk-inzetbaarheid in zorg, logistiek en dienstverlening?
Niet elke sector gaat op dezelfde manier om met duurzame inzetbaarheid. In de transport- en logistieksector, met structurele personeelstekorten, is de les helder: wie investeert in begeleide instroom en in het ontwikkelen van vaardigheden, vindt kandidaten die bij een standaard wervingsprocedure buiten beeld blijven.
In de zorg is de vraag naar vakbekwame mensen groot en structureel groeiend. Tegelijkertijd haken veel jongeren met scholingsbelemmeringen af in de traditionele mbo-route, terwijl ze juist worden aangetrokken tot zorgend werk. De reden is zelden een gebrek aan motivatie: het zijn de grote groepen, het klassikale systeem en het hoge abstractieniveau die hen onderuithalen. Een maatwerktraject dat aansluit op hun manier van leren, brengt hen wél naar een erkende beroepskwalificatie en draagt zo bij aan de instroom in een sector die dat hard nodig heeft.
Hetzelfde patroon zien we in de zakelijke dienstverlening en ICT: sectoren die volop zoeken naar mensen, maar vacatures nog steeds formuleren in termen van diploma’s die een deel van de beschikbare kandidaten per definitie buitensluiten. REA College biedt maatwerkopleidingen in al deze sectoren, precies waar de vraag het grootst is en begeleide instroom het meeste oplevert.
Hoe werken gemeenten, UWV en werkgevers samen aan duurzame inzetbaarheid?
Gemeenten kunnen maatwerktrajecten zoals die van REA College inzetten als onderdeel van hun re-integratiebeleid of hun aanpak voor wie geen startkwalificatie heeft. Het UWV kan scholingstrajecten verbinden aan toeleiding naar werk, waarbij begeleiding naar een baan onderdeel is van het traject zelf, niet een bijgedachte achteraf. Werkgevers profiteren van kandidaten die al op de werkvloer zijn begeleid en van wie de inzetbaarheid in de praktijk is getoetst.
Onderwijs en regionale partners zijn samen bepalend in het ontwikkelen van vaardigheden die aansluiten bij wat werknemers én werkgevers nodig hebben. Die samenwerking is geen ideaal, maar een praktische noodzaak in een arbeidsmarkt die continu verandert. REA College werkt met negen locaties verspreid door heel Nederland en verbindt scholing, begeleiding en arbeidsmarkt in één traject.
Kernpunt: samenwerking tussen gemeenten, UWV, werkgevers en scholingsinstellingen is geen luxe. Het is de enige manier om jongeren met een andere leerroute structureel te laten meedoen op de arbeidsmarkt.
Wat kun je als opdrachtgever doen om duurzame inzetbaarheid te vergroten?
De arbeidsmarkt verandert sneller dan het onderwijs kan bijbenen. Dat maakt het noodzakelijk dat gemeenten, UWV en werkgevers nu keuzes maken op basis van wat de praktijk van 2026 vraagt, niet op basis van hoe het altijd ging. Duurzame inzetbaarheid vergroten betekent investeren in mensen op basis van wie ze zijn en wat ze kunnen leren.
Een eerste stap is beoordelen op potentieel, niet op papier. Jongeren met scholingsbelemmeringen die geen startkwalificatie hebben, zijn geen achterblijvers. Ze hebben een andere route nodig, en die route bestaat. Een tweede stap is het opnemen van maatwerktrajecten in aanbestedingen en re-integratieovereenkomsten, zodat ook jongeren zonder standaarddiploma een eerlijke kans krijgen op een beroepsopleiding op minimaal mbo-niveau 2. De derde stap is samenwerken met een scholingsinstelling die het traject van A tot Z begeleidt: van intake en opleiding tot plaatsing en jobcoaching op de werkvloer.
De arbeidsmarktprogramma’s die de komende jaren het verschil gaan maken, zijn die waarin een diversiteit aan routes als kracht wordt gezien. Niet als uitzondering, niet als welwillend gebaar, maar als slimme strategie om mensen te vinden en te behouden die anders buiten beeld blijven.
Conclusie
Diploma’s zijn niet verdwenen, maar ze zijn al lang niet meer de enige maat voor duurzame inzetbaarheid. De arbeidsmarkt van 2026 vraagt om vaardigheden, aanpassingsvermogen en de bereidheid om te blijven leren, en die vind je niet automatisch terug op een lijst met gevolgde vakken. Voor wie vastloopt in het reguliere onderwijs is maatwerk de route die echt werkt. En voor opdrachtgevers is het de meest directe weg naar mensen die anders buiten beeld blijven, in een arbeidsmarkt die die mensen harder nodig heeft dan ooit.
Wil je weten hoe REA College dat maatwerk in de praktijk brengt? Neem contact op of bekijk de voorbeelden in onze kennisbank, en ontdek hoe we samenwerken met gemeenten, UWV en werkgevers om jongeren duurzaam aan het werk te helpen.
Veelgestelde vragen
Duurzame inzetbaarheid gaat over het vermogen om nu en in de toekomst werk te blijven doen, met aandacht voor ontwikkeling, vitaliteit en wendbaarheid. In 2026 ligt de focus meer op individuele vaardigheden en minder op standaarddiploma’s, waardoor maatwerk beter aansluit bij de behoeften van mensen en organisaties.
Een standaarddiploma toont vaak niet de actuele vaardigheden, het leervermogen of de flexibiliteit die nodig zijn in een veranderende arbeidsmarkt. Organisaties zetten daarom in op maatwerk, waarbij competenties en persoonlijke ontwikkeling centraal staan.
Maatwerk zorgt ervoor dat scholing, coaching en loopbaanontwikkeling aansluiten bij het individuele tempo, de leerstijl en de situatie van de student. Dat verhoogt de betrokkenheid, versterkt vaardigheden en maakt iemand weerbaarder in een dynamische arbeidsmarkt.
Vaardigheden en aantoonbare competenties worden belangrijker dan formele diploma’s, omdat ze beter laten zien wat iemand daadwerkelijk kan en of die persoon inzetbaar blijft bij functiewijzigingen of technologische vernieuwing.
REA College biedt beroepsopleidingen op maat, afgestemd op ieders talenten en behoeften, met begeleiding gericht op het behalen van kwalificatie(s) en een duurzame deelname aan de arbeidsmarkt.
Beoordeel op potentieel in plaats van op papier, neem maatwerktrajecten op in aanbestedingen en re-integratieafspraken, en werk samen met een scholingsinstelling die het traject van intake tot plaatsing en jobcoaching begeleidt.
Voor jongeren die in het reguliere onderwijs vastlopen door een scholingsbelemmering, bijvoorbeeld ASS, ADHD, een angststoornis of een burn-out. Ook jongeren zonder startkwalificatie, vallen hieronder. Zij hebben geen lager niveau nodig, maar een andere route.